P1-meter, thuisbatterij en dynamisch contract: wat je eerst meet

Een thuisbatterij en een dynamisch contract werken allebei op de getallen van je slimme meter: wat je nu afneemt en wat je nu teruglevert. Meet daarom eerst met een P1-meter wat je 's avonds en 's nachts gebruikt. Milieu Centraal raadt een thuisbatterij op dit moment niet aan om geld te besparen.^MC

Waarom alles om de P1-poort draait

Je slimme meter telt twee dingen apart: stroom die je van het net haalt en stroom die je teruglevert. In het telegram uit de P1-poort staan ze op twee regels: 1-0:1.7.0 voor wat je nu afneemt, 1-0:2.7.0 voor wat je nu teruglevert. Bij DSMR 5 elke seconde.^{DSMR 5}

Precies die twee getallen heeft een apparaat nodig dat moet sturen. Een thuisbatterij die je zonnestroom wil bewaren, moet weten wanneer je teruglevert: dan laden. En wanneer je afneemt: dan ontladen. Zo werkt een batterij die je zelfverbruik verhoogt. Is hij vol, dan gaat de zonnestroom pas naar het net. Is hij leeg, dan neem je weer gewoon stroom af.^MC

Waarom dit vanaf 2027 meer telt

De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. Teruggeleverde stroom streep je dan niet meer weg tegen je verbruik. Je krijgt wel een vergoeding van je leverancier; tot 2030 moet die minimaal 50% van het kale leveringstarief zijn.^Rijk Milieu Centraal schat dat je bij een vast of variabel contract netto rond de halve cent per kWh overhoudt.^MC Stroom die je zelf direct gebruikt, is zo'n 4 keer goedkoper dan stroom die je koopt.^MC

Stap 1: meet je avond- en nachtverbruik

Milieu Centraal is er duidelijk over: kies een thuisbatterij niet te groot. Hij moet je avond- en nachtverbruik kunnen dekken, en dat meet je met een P1-meter in je meterkast.^MC

1. Kies een paar gewone dagen in je app, liefst in het voorjaar of de zomer, als je panelen veel opwekken.
2. Tel per dag de kWh die je afneemt tussen zonsondergang en zonsopgang. Dat is het deel dat een batterij zou kunnen overnemen.
3. Kijk ook naar de middag: hoeveel kWh lever je terug? Dat is wat er overblijft om de batterij te vullen.
4. Het kleinste van die twee getallen is ongeveer wat een batterij op zo'n dag kan verschuiven.

Leg dat naast wat een batterij kan bewaren. Een gemiddelde thuisbatterij slaat ongeveer 6 kWh op; kleine modellen 2 kWh, grote ongeveer 20 kWh.^MC Ter vergelijking: 10 zonnepanelen wekken op een gemiddelde junidag 15 kWh op, op een gemiddelde decemberdag 2,5 kWh.^MC In de zomer is een batterij dus snel vol, in de winter komt hij nauwelijks vol.

Is je nachtverbruik hoog door een stille verbruiker, los dat dan eerst op. Hoe, staat in sluipverbruik vinden met je P1-meter.

Wat Milieu Centraal over de batterij zegt

Wil je geld besparen of het klimaat helpen, dan helpt een thuisbatterij op dit moment niet, schrijft Milieu Centraal. De batterij is duur en het maken ervan belast het milieu. Er is een reële kans dat je hem niet terugverdient.^MC Dat geldt ook voor grotere batterijen die op de energiemarkt handelen.^MC Er is geen rijkssubsidie voor een thuisbatterij.^MC

Wie toch een batterij wil, bijvoorbeeld om onafhankelijker te zijn van het net, krijgt vier adviezen: kies hem niet te groot, zet hem op een goed geventileerde plek (een kast is dat niet), niet in een loop- of vluchtroute, en hang er een rook- en koolmonoxidemelder bij.^MC

Pas op met een stekkerbatterij, die je zelf in het stopcontact steekt. Dan kan er op één groep van twee kanten stroom komen, van het net en van de batterij, zonder dat de zekering uitschakelt. De bedrading kan te heet worden. Een installateur sluit een thuisbatterij daarom aan op een aparte groep, volgens de NEN 1010.^MC

Wat je eerst doet, zonder batterij

Meer zonnestroom direct zelf gebruiken levert geen extra milieubelasting op, en het werkt al met wat je hebt.^MC Je P1-meter laat zien wanneer je teruglevert: dat is het moment om iets aan te zetten.

Zet de wasmachine en de vaatwasser niet tegelijk aan: ze nemen in het eerste half uur de meeste stroom. Anders gebruik je misschien meer dan je panelen opwekken.^MC Op je P1-meter zie je dat direct: springt de afname omhoog, dan was het te veel tegelijk.

Een dynamisch contract

Bij een dynamisch contract verandert je stroomprijs per uur of kwartier, en je gasprijs per dag.^MC De prijzen komen van de day-ahead markt en zijn een dag van tevoren bekend. Je verbruik wordt achteraf afgerekend met de gegevens van je slimme meter.^ACM In december 2025 had 7% van de huishoudens zo'n contract, tegen 54% met vaste en 39% met variabele tarieven.^MC

Wat je P1-meter dan doet: hij laat zien of je verbruik al op de goedkope uren valt. Je kunt het verschuiven, net als bij zonnestroom. Let bij het vergelijken op twee dingen uit de bron. Je betaalt vaak een inkoopvergoeding van 1 à 2 cent aan je leverancier. En kijk naar de prijs met energiebelasting en btw; de kale prijs lijkt goedkoper dan hij is.^MC

Heb je zonnepanelen, dan lever je vaak terug op momenten dat de stroomprijs laag is, soms zelfs negatief. Dan kost terugleveren je eigenlijk geld, en kan het beter zijn om je panelen tijdelijk uit te zetten.^MC Ook daarvoor is het getal voor teruglevering uit je P1-poort de basis.

De ACM vindt dat leveranciers je goed moeten uitleggen hoe zo'n contract werkt, bijvoorbeeld dat je rekening in de winter hoger is dan in de zomer.^ACM

Kort: wat je eerst meet

• Je basisverbruik in de nacht, in watt. Zie verbruik en sluipverbruik.
• Je verbruik tussen zonsondergang en zonsopgang, in kWh per dag.
• Wat je op een zonnige middag teruglevert, in kWh.
• Welke apparaten je naar de middag of naar goedkope uren kunt schuiven.
• Of je meter DSMR 4 of 5 is, als een apparaat snel moet reageren. Zie welke slimme meter heb ik.

Meer over sturen staat in de gids sturen: contract en batterij.

Veelgestelde vragen

Heb ik een P1-meter nodig voor een thuisbatterij?

Om de juiste grootte te kiezen wel: meet je avond- en nachtverbruik met een P1-meter, adviseert Milieu Centraal.^MC

Verdien ik een thuisbatterij terug?

Op dit moment hoogstwaarschijnlijk niet, volgens Milieu Centraal. Meer zonnestroom direct zelf gebruiken levert meer op.^MC

Wanneer weet ik de prijzen van een dynamisch contract?

Een dag van tevoren. Ze komen van de day-ahead markt.^ACM

Wat verandert er op 1 januari 2027?

De salderingsregeling stopt. Voor teruggeleverde stroom krijg je een vergoeding, tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief.^Rijk